เลือดออกในสมองแต่ละแบบอันตรายไม่เท่ากัน หมอเตือน! ปัจจัยเสี่ยงที่ต้องรู้ก่อนสายเกินไป
รู้จักเลือดออกในสมองแต่ละชนิด อาการแตกต่างกันอย่างไร อันตรายมากน้อยแค่ไหน พร้อมสาเหตุจากหลอดเลือดเสื่อม ความดัน เบาหวาน และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ รวมถึงวิธีตรวจและป้องกันไม่ให้เกิดอัมพาต
ชนิดของ “เส้นเลือดสมองแตก”
เส้นเลือดแตกในสมองมี 2 แบบหลัก ๆ คือ:
แบบที่ 1: จากความผิดปกติของหลอดเลือด
เกิดจากโครงสร้างหลอดเลือดผิดปกติ เช่น
ปานแดงในสมอง
เส้นเลือดฝอยผิดปกติ
เส้นเลือดแดงรั่วเข้าสู่เส้นเลือดดำ
ความผิดปกติพวกนี้แอบอยู่เงียบ ๆ และ วันดีคืนดีก็แตกได้
แบบที่ 2: จากความเสื่อมของหลอดเลือด
เกิดจากปัจจัยเสี่ยงสะสม เช่น
เบาหวาน
ความดันสูง
ไขมันสูง
อ้วน
ความเครียด
สูบบุหรี่
นอนกรนหรือหยุดหายใจตอนหลับ
สิ่งเหล่านี้ทำให้หลอดเลือด อักเสบ–เสื่อม–เปราะ และแตกได้ง่าย
ตัวอย่างเช่น
เบาหวาน → หลอดเลือดเสื่อม
ความดันสูง → ผนังอักเสบและหดตัวตลอดเวลา
สูบบุหรี่ → ทำลายผนังหลอดเลือด
แตกแล้วพิการไหม? ขึ้นอยู่กับ 2 อย่าง
โอกาสพิการขึ้นอยู่กับ:
ขนาดของก้อนเลือด
ใหญ่ → เสี่ยงพิการหรือโคม่า
เล็ก → อาจแค่ปวดหัวหรือชา
ตำแหน่งของสมองที่แตก
แต่ละตำแหน่งแสดงอาการไม่เหมือนกัน เช่นแตกซีกขวา → อ่อนแรงซ้าย
แตกซีกซ้าย → อ่อนแรงขวา + พูดไม่ได้
แตกที่ก้านสมอง/สมองน้อย → เซ, ทรงตัวไม่ได้
แตกที่ออกซิปิตอลโลบ → ลานสายตาหายไป
หากเป็นเลือดออกกระจัดกระจายแบบ Subarachnoid hemorrhage จะมีอาการปวดหัวรุนแรงหรือชา และถ้าก้อนใหญ่มากอาจโคม่าได้
อาการ Stroke ที่ต้องจำให้ขึ้นใจ: FAST อาการครอบคลุม 5 อย่าง
จุดสังเกตหลักเวลาเกิด Stroke ได้แก่:
ปวดหัวรุนแรงเฉียบพลัน
หน้าเบี้ยว
แขน/ขาอ่อนแรงข้างเดียว
พูดไม่ชัด/พูดไม่ได้
ทรงตัวไม่ได้
ถ้ามีอาการเหล่านี้ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที
เห็นได้ก่อนแตก ถ้าตรวจ! ถ้าโครงสร้างผิดปกติ เช่น:
เส้นเลือดโป่งพอง
ปานแดง
เส้นเลือดแดงรั่วเส้นเลือดดำ
สามารถ ตรวจพบได้ก่อนแตก โดยการตรวจแบบเฉพาะทาง
และก้อนเลือดตีบตันก็ รู้ได้ก่อนตัน เช่นกัน “รู้ก่อน ป้องกันได้”
ถ้าไม่คุมความเครียด = แตกได้เฉียบพลัน
เวลาเครียด ความดันจะพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว
มีโอกาสที่ หลอดเลือดจะรับไม่ไหวแล้วแตก โดยเฉพาะคนที่มีความเสี่ยงอยู่แล้ว
ป้องกันอัมพาตง่ายกว่าที่คิด
สรุปการป้องกันเพียง 2 ข้อ:
คุมปัจจัยเสี่ยง
ความดัน
เบาหวาน
ไขมัน
น้ำหนัก
เลิกบุหรี่
ลดความเครียด
นอนให้ดี
ออกกำลังกาย
โรคหลอดเลือดสมองแตกเป็นเรื่องใหญ่ แต่ ตรวจพบก่อนแตกได้ และ ป้องกันได้ หากรู้เท่าทันความเสี่ยง
